Xây một bộ sưu tập thời trang: từ chủ đề tới hàng mẫu đứng cạnh nhau

Đồ án tốt nghiệp của một sinh viên thời trang có tám mẫu, mẫu nào đứng riêng cũng đẹp. Đặt tám mẫu lên một hàng, hội đồng nhận xét: “Trông như tám nhà thiết kế khác nhau.” Mẫu thứ ba lấy cảm hứng từ gốm, mẫu thứ năm từ kiến trúc, bảng màu của mẫu cuối không liên quan gì tới mẫu đầu.

Bộ sưu tập (collection) được đánh giá như một tổng thể. Kỹ năng quan trọng nhất không phải thiết kế từng mẫu mà là giữ các mẫu cùng nói một ngôn ngữ, đủ khác nhau để không lặp, đủ giống nhau để nhận ra là một gia đình.

Chủ đề: hẹp hơn bạn nghĩ

Chủ đề “thiên nhiên” quá rộng, dẫn tới mọi thứ. Chủ đề “rêu trên mái ngói cũ sau mùa mưa” đủ hẹp để tạo ra bảng màu (xanh rêu, nâu gạch, xám ướt), chất liệu (bề mặt nhung, dạ mỏng, vải xử lý loang), chi tiết (lớp chồng như ngói, mép không đều như rêu mọc).

Một chủ đề tốt trả lời được ba câu:

• Nó gợi ra màu gì?
• Nó gợi ra bề mặt, chất liệu gì?
• Nó gợi ra hình khối, chi tiết gì?

Nếu chủ đề chỉ gợi ra màu mà không gợi ra hình khối, bộ sưu tập sẽ thành những chiếc váy cơ bản được tô màu theo chủ đề.

Nghiên cứu: sơ cấp và thứ cấp

• Nghiên cứu sơ cấp: tự chụp ảnh, tự vẽ, tự thu thập vật mẫu. Đi tới chỗ có chủ đề, chụp cận bề mặt, vẽ phác tại chỗ. Đây là nguồn tạo sự khác biệt.
• Nghiên cứu thứ cấp: sách, bảo tàng, tư liệu lịch sử trang phục, bộ sưu tập của các nhà thiết kế khác để biết điều gì đã được làm.

Đồ án chỉ có nghiên cứu thứ cấp, gom ảnh từ mạng, thường ra kết quả giống người khác vì mọi người cùng nhìn những ảnh đó.

Bảng cảm hứng và bảng màu

Bảng cảm hứng (mood board) gom hình ảnh nghiên cứu vào một khung để thấy tinh thần chung. Một bảng tốt có hình ảnh chủ đề, bề mặt, chi tiết cắt may tham khảo, và cả hình ảnh người mặc mục tiêu.

Bảng màu rút ra từ bảng cảm hứng, không chọn từ bảng màu có sẵn. Cấu trúc hay dùng:

• 2–3 màu nền, dùng cho phần lớn diện tích.
• 1–2 màu điểm nhấn, dùng ở diện tích nhỏ.
• Ghi tỷ lệ dùng cho từng màu, vì tỷ lệ tạo cảm xúc nhiều hơn chính màu đó.

Chốt màu bằng mẫu vải hoặc mẫu sợi thật, không bằng màu trên màn hình.

Chất liệu: chốt trước khi vẽ nhiều

Chọn 4–6 chất liệu cho cả bộ sưu tập và giữ trong giới hạn đó. Phân bố theo vai trò:

Mỗi chất liệu nên xuất hiện ở ít nhất hai mẫu. Chất liệu chỉ xuất hiện một lần làm mẫu đó lạc lõng.

Phát triển dáng: biến thể có hệ thống

Từ nghiên cứu, rút ra 3–5 “yếu tố chữ ký”: một dáng tay áo, một đường cắt, một cách xếp lớp, một chi tiết đóng mở. Sau đó phát triển bằng cách biến thể có hệ thống:

• Đổi vị trí yếu tố: đường cắt ở vai chuyển xuống eo.
• Đổi tỷ lệ: phóng to, thu nhỏ.
• Đổi chất liệu: cùng dáng với vải cứng và vải rũ.
• Kết hợp: hai yếu tố trên cùng một mẫu.

Vẽ nhiều, ví dụ 40–60 phác thảo, rồi mới chọn. Khi chọn, không chọn mẫu đẹp nhất một cách riêng lẻ mà chọn nhóm mẫu đứng cạnh nhau hợp nhất.

Xếp hàng mẫu (line-up)

Vẽ tất cả các mẫu đã chọn cạnh nhau trên cùng một dải giấy, cùng tỷ lệ, cùng dáng đứng. Đây là bước quan trọng nhất và hay bị làm muộn nhất. Kiểm:

1. Nhịp màu: màu nhấn có rải đều hay dồn một chỗ? Thường mở đầu và kết thúc bằng mẫu mạnh.
2. Nhịp dáng: xen kẽ dáng ôm và dáng rộng, dáng dài và ngắn, để mắt có nhịp.
3. Yếu tố chữ ký: mỗi mẫu có ít nhất một yếu tố chữ ký.
4. Mẫu lạc: che từng mẫu, bộ sưu tập có mất gì không? Nếu không, bỏ mẫu đó.

Cân đối món đồ nếu hướng tới bán

Bộ sưu tập thương mại khác bộ sưu tập trình diễn. Người mua cần những món mặc được hằng ngày bên cạnh vài món ấn tượng. Một cách phân tầng thường thấy:

• Phần lớn là món cơ bản mang tinh thần bộ sưu tập (áo, quần, chân váy dễ phối).
• Một phần là món có thiết kế rõ nét.
• Một vài món trình diễn để tạo hình ảnh.

Kiểm thêm: các món có phối chéo được với nhau không? Chiếc áo ở mẫu 2 mặc với chân váy ở mẫu 5 có hợp không?

Lỗi thường gặp ở đồ án

• Chủ đề quá rộng hoặc quá văn chương, không gợi ra được hình khối.
• Mỗi mẫu một nguồn cảm hứng khác.
• Quá nhiều chất liệu, mỗi chất liệu xuất hiện một lần.
• Chọn mẫu từng cái một thay vì nhìn cả hàng.
• Không tính tới việc may được: dáng vẽ đẹp nhưng không có rập, không có chất liệu giữ nổi.

Kế hoạch sáu tuần cho một bộ 6 mẫu

1. Tuần 1: chọn chủ đề hẹp, nghiên cứu sơ cấp, 50 ảnh và 20 phác thảo tại chỗ.
2. Tuần 2: bảng cảm hứng, bảng màu có tỷ lệ, sưu tầm mẫu vải.
3. Tuần 3: rút yếu tố chữ ký, vẽ 50 phác thảo biến thể.
4. Tuần 4: xếp hàng mẫu, chọn 6, sửa nhịp.
5. Tuần 5: bản vẽ phẳng từng món, may thử vải mộc một mẫu khó nhất.
6. Tuần 6: hoàn thiện minh hoạ, chụp mẫu vải, trình bày.

Việc nên làm tiếp theo: lấy các thiết kế rời rạc bạn đã vẽ trong học kỳ, đặt tất cả lên một hàng cùng tỷ lệ. Tìm ba mẫu có chung nhiều yếu tố nhất và thử phát triển thêm ba mẫu nữa chỉ từ những yếu tố đó. Đó là cách nhanh nhất để cảm nhận sự khác biệt giữa một nhóm thiết kế và một bộ sưu tập.

Câu hỏi thường gặp