Showroom đồ nội thất thường có trần cao 4–5m và diện tích hàng trăm mét vuông. Chiếc sofa góc chữ L dài 3m trông vừa vặn, thậm chí nhỏ nhắn ở đó. Về tới phòng khách căn hộ 18m², nó chiếm hơn một bức tường, cánh cửa ban công chỉ mở được một nửa.
Đồ rời (loose furniture), tức những món không đóng cố định vào nhà, là phần dễ thay đổi nhất của nội thất và cũng là phần hay mua sai nhất, chủ yếu vì sai kích thước và tỷ lệ.
Nguyên tắc chung: đo phòng, rồi đo lối vào
Trước khi đi xem đồ, cần ba bộ số đo:
- Kích thước phòng và vị trí cửa, cửa sổ, ổ điện, điều hoà.
- Đường vận chuyển: chiều rộng cửa chính, thang máy (kể cả đường chéo), chỗ rẽ hành lang, cầu thang nhà phố. Nhiều sofa không vào được nhà vì thang máy.
- Chiều cao các thứ cố định: bậu cửa sổ, tay nắm, công tắc, để lưng ghế hay tủ thấp không chắn.
Sofa
- Chiều dài: một quy tắc tỷ lệ thực dụng là sofa dài khoảng hai phần ba bức tường nó tựa vào, để hai bên còn chỗ cho bàn góc, đèn cây hoặc khoảng thở.
- Chiều sâu: sofa sâu ngồi tựa hẳn thoải mái nhưng lấy nhiều sàn. Với phòng khách nhỏ, sofa có chiều sâu vừa phải và tay vịn mỏng cho chỗ ngồi rộng hơn trên cùng một chiều dài tổng.
- Chiều cao đệm ngồi: người Việt vóc nhỏ thường thấy thoải mái với đệm thấp hơn một chút so với nhiều mẫu nhập khẩu. Ngồi thử và xem bàn chân có đặt phẳng trên sàn không.
- Chân sofa: sofa có chân cao, lộ sàn bên dưới trông nhẹ nhàng hơn và dễ lau gầm; sofa sát sàn trông nặng nề hơn trong phòng nhỏ.
Bàn trà và bàn góc
- Bàn trà dài khoảng một nửa tới hai phần ba chiều dài sofa.
- Mặt bàn trà cao ngang hoặc thấp hơn đệm ngồi một chút.
- Khoảng cách tới sofa khoảng 40–45cm.
- Bàn góc cạnh sofa cao xấp xỉ tay vịn, để đặt cốc không phải với lên hay cúi xuống.
Bàn ăn theo số người
Mỗi người ngồi ăn cần khoảng 60cm chiều ngang mép bàn để không chạm khuỷu tay người bên cạnh; mặt bàn sâu khoảng 75–90cm cho hai người đối diện. Từ đó:
| Số người | Bàn chữ nhật tham khảo | Bàn tròn tham khảo (đường kính) |
|---|---|---|
| 2 | khoảng 70–80 × 75cm | khoảng 70–80cm |
| 4 | khoảng 120 × 75–80cm | khoảng 90–100cm |
| 6 | khoảng 160–180 × 85–90cm | khoảng 120–130cm |
| 8 | khoảng 200–220 × 90–100cm | khoảng 150cm trở lên |
Nhớ cộng khoảng kéo ghế quanh bàn (khoảng 75cm từ mép bàn) khi đặt vào phòng. Một bàn 6 người 180cm thực tế cần vùng sàn khoảng 330 × 240cm.
Bàn tròn tiện cho phòng vuông và nhóm nhỏ, không có góc cấn, dễ thêm một người. Gia đình Việt hay ăn mâm có nhiều món ở giữa cũng thấy bàn tròn với khay xoay tiện hơn.
Thảm: lỗi “tấm tem thư”
Lỗi phổ biến nhất là thảm quá nhỏ, nằm lọt thỏm giữa sàn như một con tem, không gắn kết các món đồ quanh nó. Quy tắc:
- Phòng khách: thảm đủ lớn để ít nhất chân trước của sofa và ghế bành đặt lên thảm. Thảm rộng hơn sofa mỗi bên một chút trông cân đối.
- Dưới bàn ăn: thảm rộng hơn mép bàn khoảng 60–75cm mỗi bên, để khi kéo ghế ra chân ghế vẫn nằm trên thảm. Nếu không đủ, bỏ thảm còn hơn thảm nhỏ làm ghế vấp mép.
- Phòng ngủ: thảm lớn dưới hai phần ba cuối giường, hoặc hai thảm dài hai bên giường, nơi bàn chân đặt xuống buổi sáng.
Ở Việt Nam, thảm lông dày giữ ẩm và bụi, khó giặt. Thảm dệt phẳng, thảm sợi tự nhiên hoặc loại giặt được hợp khí hậu hơn.
Rèm: treo cao, rộng hơn cửa
- Treo cao: thanh rèm gần trần hoặc cao hơn khung cửa đáng kể làm trần trông cao hơn.
- Rộng hơn cửa: thanh rèm vượt ra hai bên khung cửa để khi kéo mở, rèm gom lại nằm trên tường chứ không che mất một phần kính.
- Chiều dài: chạm nhẹ sàn hoặc cách sàn khoảng 1cm. Rèm lơ lửng giữa chừng trông như mặc quần ngắn.
- Độ nhún: tổng chiều rộng vải thường gấp khoảng 2 lần chiều rộng thanh cho độ xếp đầy đặn; ít hơn trông mỏng và phẳng.
Với nắng gắt hướng tây, dùng hai lớp: voan mỏng lọc sáng ban ngày và rèm cản sáng cho buổi chiều.
Thử trước bằng băng dính giấy
Cách rẻ nhất để tránh mua sai: dán băng dính giấy lên sàn theo đúng kích thước chân đồ, dùng hộp carton xếp chồng tới chiều cao tương ứng. Để như vậy hai ba ngày, đi lại bình thường. Bạn sẽ biết món đồ có chắn lối, có quá cao, có làm phòng bí không, trước khi trả tiền.
Tỷ lệ giữa các món
Ngoài vừa phòng, các món phải vừa nhau:
- Đèn cây cạnh sofa: chao đèn nằm ở tầm mắt người ngồi hoặc cao hơn, không chiếu thẳng vào mắt.
- Tranh treo trên sofa: rộng khoảng hai phần ba chiều dài sofa, mép dưới cách lưng sofa một khoảng vừa tay.
- Kệ tivi: dài hơn chiều ngang tivi để tivi không trông như đè lên kệ.
- Trộn chiều cao: một món cao (đèn cây, kệ, cây xanh) để phá mặt ngang toàn đồ thấp.
Checklist trước khi mua một món đồ rời
- Kích thước tổng (dài × sâu × cao) và kích thước khi tháo rời được.
- Đường vận chuyển vào nhà có lọt không.
- Khoảng lưu thông quanh nó sau khi đặt.
- Tỷ lệ với tường và với các món bên cạnh.
- Chiều cao ngồi, tầm với, đã thử bằng cơ thể mình chưa.
- Vật liệu bọc có giặt, lau được không, có hợp khí hậu ẩm không.
- Đã thử bằng băng dính và hộp carton chưa.
Việc nên làm tiếp theo: đo phòng khách nhà bạn và vẽ tỷ lệ 1:20 trên giấy kẻ ô, rồi vẽ các món đồ đang có đúng kích thước. Chỉ riêng việc thấy tấm thảm hay chiếc sofa trên bản vẽ tỷ lệ đã đủ cho bạn biết món nào đang lệch.
Câu hỏi thường gặp
Sofa dài bao nhiêu là vừa phòng khách?
Một quy tắc tỷ lệ thực dụng là sofa dài khoảng hai phần ba bức tường nó tựa vào, để hai bên còn chỗ cho bàn góc, đèn và khoảng thở. Đồng thời phải giữ đủ lối đi.
Bàn ăn 6 người kích thước bao nhiêu?
Bàn chữ nhật thường khoảng 160–180cm dài và 85–90cm rộng; bàn tròn khoảng 120–130cm đường kính. Cần cộng thêm khoảng 75cm kéo ghế quanh bàn.
Chọn thảm phòng khách cỡ nào?
Thảm nên đủ lớn để ít nhất chân trước của sofa và ghế đặt lên thảm, gắn kết cả nhóm ghế. Thảm quá nhỏ nằm lọt giữa sàn là lỗi phổ biến nhất.
Treo rèm thế nào cho phòng trông cao hơn?
Đặt thanh rèm gần trần hoặc cao hơn khung cửa nhiều, rộng ra hai bên khung cửa, và cho rèm chạm nhẹ sàn.
Làm sao biết đồ nội thất có vừa phòng trước khi mua?
Dán băng dính giấy lên sàn theo kích thước chân đồ, dùng hộp carton xếp tới chiều cao tương ứng, để vài ngày và đi lại bình thường để cảm nhận.
